آنالیز خاک
بخش آزمایش های خاک
دلایل تاسیس
با توجه به کمبود های احساس شده در کشور، در زمینه آزمایشات خاک و نیاز به تجویز کود بر اساس واقعیت و شرایط موجود، مجموعه فرداد کیان فرتاک در راستای پر کردن این جای خالی و برطرف کردن دغدغه های کشاورزان اقدام به تاسیس آزمایشگاه خاک نمود. این آزمایشگاه با جمع آوری تجهیزات و دستگاه های تخصصی و به کارگیری نیروی متخصص از پاییز سال ۱۴۰۰ فعالیت خود را بطور رسمی و حرفه ای آغاز کرده است.
فواید انجام آزمایش
1) از وضعیت خاک اطلاعاتی بدست می آورید که با توجه به آن اطلاعات می توانید وضعیت خاک را بهبود ببخشید.
2) داشتن اطلاعات خاک باعث می شود که کود و مکمل های مناسب برای آن نوع خاک را تهیه کنید.
3) استفاده از مکمل ها و کودهای درست کمک می کند که بتوانید حاصل خیزی خاک را افزایش دهید.
4) در نتیجه تولید محصولات کشاورزی افزایش میابد و کیفیت محصولات بیشتر می شود.
5) وقتی نوع کود و مقدار مود نیاز خاک شناسایی شود، از کود بیش از حد استفاده نمی شود، هزینه ها کاهش می یابد و از تخریب خاک نیز جلوگیری می شود.
نکات کلی نمونه برداری از خاک
نمونه برداری از آب زیرزمینی
آب های زیر زمینی بصورت چاه های عمیق و یا نیمه عمیق هستند که با استفاده از پمپ آب به خارج هدایت می شود. اگر پمپاژ دائمی نبوده و گاهی پمپ روشن می شود، نمونه گیری موقعی صورت گیرد که موتور پمپ حداقل 24 ساعت مداوم کار کرده باشد. پس از برداشت نمونه آب، درب بطری را محکم بسته و روی آن مشخصات مربوط نوشته شود.
نمونه برداری از آب لوله کشی
برای نمونهبرداری از آب لوله کشی، ابتدا شیر باز شود تا دمای آب ثابت گردد و اطمینان حاصل شود که آبهای مانده در لوله خارج شده باشند. سپس یک ظرف تمیز شیشهای یا پلاستیکی با حجم یک تا یکونیم لیتر از آن آب پر شود.
نمونه برداری از خاک باغ
نمونه برداری از باغ کاری بسیار مهم و تعیین کننده درجه دقت وصحت نتایج بدست امده خواهد بود نمونه برداشت شده از یک قطعه باغ بایستی به گونه ای باشد تا بتوان آن را نماینده کل خاک آن باغ دانست. بهترین روش متداول جهت نمونهبرداری از باغ روش لوزی میباشد جهت کشتهای باغی ابتدا باغ را بر اساس نوع درخت، تقسیم زمان آبیاری، و یا به قطعات متناسب تقسیم نموده سپس به صورت تصادفی درختانی از “وسط قطعه، اول قطعه، اخر قطعه، سمت چپ و راست قطعه” انتخاب سپس در محل سایه انداز جایی که ریشهای فرعی وجود دارند نمونهبرداری بر اساس جدول زیر انجام شود خاک هرعمق بایستی جداگانه باهم مخلوط گردد مقدار نمونه لازم از هر مخلوط ۱ تا ۲ کیلوگرم میباشد که جهت ارسال به ازمایشگاه کافی میباشد. در هر قطعه باغ حداقل بایست ۴ تا ۵ چاله حفر گردد خاکهای جمعاوری شده بایستی پس از مخلوط شدن در کیسه ای پلاستیکی تمیز ریخته و پس از انداختن برگه مشخصات به داخل آن به ازمایشگاه ارسال گردد
نوع درخت عمق نمونهبرداری
هستهدار و دانه دارو هر نوع درخت بارده ۹۰-۶۰-۳۰-۰
درختان فضای سبزی چون چنار ۱۲۰-۹۰-۶۰-۳۰-۰
درختچهها و درختان فضای سبزی کوتاه قامت ۹۰-۶۰-۳۰-۰
نکاتی که باید هنگام نمونهبرداری رعایت شود:
۱-از جایی که کود دامی، بقایای فضولات حیوانی، کود شیمیایی وجود دارد نبایستی نمونهبرداری شود.
۲- خاکهای جمعآوری شده بایستی با هم خوب مخلوط گردد.
۳-هنگام نمونهبرداری از بیل زنگ زده یا آغشته به کود دامی و مواد شیمیایی نباید استفاده گردد. همچنین پلاستیک نمونه برداری بایستی تمیز باشد.
۴-حتما برگه مشخصات باید بطور کامل پر شود و داخل نایلون فریزر انداخته شود و سپس نایلون فریزر حاوی برگه را داخل نایلون نمونه خاک قرار دهید.
۵- در برگه مشخصات بایستی نام کشاورز، شهرستان/روستا، نام نمونه بردار، تاریخ نمونهبرداری، نوع کشت، عمق نمونهبرداری و مقدار عملکرد در سال قبل ذکر شود.
۶- اجهت در ختان پایه مالینگ یا نهال و درختان با ریشه های سطحی نیاز به نمونه برداری از عمق ۳۰-۶۰ نمی باشد.
۷- هنگامی که زمین خیلی مرطوب میباشد از انجام نمونهبرداری خودداری گردد.
۸- قبل از نمونهبرداری سطح خاک با بیل تمیز گردد.
عمق مناسب برای نمونهبرداری بر اساس نوع درخت:
عمق 30-0 سانتی متر: درختان هسته دار و
عمق 60-0 سانتی متر: درختان دانه دار و
عمق 90-0 سانتی متر: سایر درختان و
عمق 120-0 سانتی متر: درختان فضای سبز مانند چنار و
عمق 90-0 سانتی متر: درختچه ها و درختان کوتاه قامت
نمونه برداری از خاک زراعی
نمونهبرداری از خاک کاری بسیار مهم و تعیینکننده درجه دقت و صحت نتایج بدست آمده حاصل از انجام آزمایش خواهد بود. نمونه برداشت شده از یک قطعه زمین میبایست بهگونهای باشد. تا بتوان آن را نماینده کل خاک آن مزرعه دانست. بهترین روش متداول جهت نمونهبرداری از مزرعه روش زیگزاگی میباشد.جهت کشتهای زراعی ابتدا زمین را به قطعات ۵ هکتاری تقسیم نموده سپس نمونه بردار از یک گوشه زمین وارد شده سپس به صورت زیگزاگی حداقل از ۱۵ تا ۲۰نقطه با بیل از سطح تا عمق ۳۰ سانت نمونه برداری نماید. سپس خاکهای جمعآوری شده بایستی با هم خوب مخلوط گردد . از مخلوط خاک یک نمونه به وزن ۱کیلوگرم تا۲ کیلوگرم برداشته و در کیسه ای پلاستیکی تمیز بریزید پس از انداختن برگه مشخصات نمونه به آزمایشگاه ارسال گردد.
نکاتی که باید هنگام نمونهبرداری رعایت شود:
۱-از جایی که کود دامی، بقایای فضولات حیوانی،کود شیمیایی وجود دارد نبایستی نمونه برداری شود .سطح خاک با بیل تمیز گردد
۲-از پای دیوار ها نباید نمونهبرداری انجام شود.
۳-هنگام نمونهبرداری از بیل زنگ زده یا آغشته به کود دامی و مواد شیمیایی نباید استفاده گردد. همچنین پلاستیک نمونهبرداری بایستی تمیز باشد.
۴-حتما برگه مشخصات باید بطور کامل پر شود و داخل نایلون فریزر انداخته شود و سپس نایلون فریزر حاوی برگه را داخل نایلون نمونه خاک قرار دهید.
۵- در برگه مشخصات بایستی نام کشاورز، شهرستان/روستا، نام نمونه بردار، تاریخ نمونهبرداری، نوع کشت، عمق نمونهبرداری و مقدار عملکرد در سال قبل ذکر شود.
۶- از غالبیت زمین نمونه برداشته شود بطور مثال اگر در یک قطعه ۱۰ هکتاری یک هکتار یا کمتر شور باشد نبایستی نمونه خاک ۹ هکتار دیگر مخلوط شود.
۷- هنگامی که زمین خیلی مرطوب میباشد از انجام نمونهبرداری خودداری گردد.
۸- قبل از نمونهبرداری سطح خاک با بیل تمیز گردد.
نمونه برداری از خاک گلخانه ای
با توجه به اینکه کشت گلخانه ای در فضای محدود صورت می گیرد لازم است قبل از احداث گلخانه از هر ۵۰۰۰ متر مربع یک نمونه خاک از عمق ۳۰-۰ سانتی متری برداشته شود نمونه برداری بایستی به صورت مرکب وتصادفی انجام گیرد به این ترتیب که از ۸تا ۱۰ نقطه به صورت تصادفی تا عمق ۳۰ سانتی متر کنده سپس خاک این ۸تا ۱۰ نقطه را باهم مخلوط کرده وحداقل یک کیلوگرم از این مخلوط چند نقطه به آزمایشگاه جهت آزمایشات مربوطه ارسال گردد.
نکاتی که باید هنگام نمونهبرداری رعایت شود:
1-از پای دیوار ها نباید نمونه برداری انجام شود.
2- به هیچ وجه نمونه خاک در کیسه های حاوی کود های شیمیایی ریخته نشود
3- در صورتیکه در گلخانه قبلاکشت صورت گرفته باشد بایستی از سالن های مشابه از نظر عملکرد ومشکلات بطورجداگانه نمونه برداری صورت گیرد .
4-در گلخانه های که قبلا کشت صورت گرفته بهتر است پس از شخم زدن گلخانه نمونه برداری صورت گیرد
5-از جایی که کود دامی ،بقایای فضولات حیوانی،کود شیمیایی وجود دارد نبایستی نمونه برداری شود .
6- خاکهای جمع اوری شده بایستی با هم خوب مخلوط گردد.
7-هنگام نمونه بردای از بیل زنگ زده یا آغشته به کود دامی ومواد شیمیایی نباید استفاده گردد همچنین پلاستیک نمونه بردای بایستی تمیز باشد .
8-حتما برگه مشخصات باید بطور کامل پر شود و داخل نایلون فریزر انداخته شود وبعد نایلون فریزر حاوی برگه را داخل نایلون نمونه خاک بیندازید .
9- دربرگه مشخصات بایستی نام کشاورز –شهرستان-روستا-نام نمونه بردار-تاریخ نمونه برداری –نوع کشت وعمق نمونه برداری- سن درخت ذکر شود.
10- جهت در ختان پایه مالینگ یا نهال و درختان با ریشه های سطحی نیاز به نمونه برداری از عمق ۳۰-۶۰ نمی باشد.
11- هنگامی که زمین خیلی مرطوب می باشد از انجام نمونه برداری خودداری گردد
12- قبل از نمونه برداری سطح خاک بابیل تمیزگردد
نوع درخت و عمق نمونه برداری:
هسته دار و دانه دارو هر نوع درخت بارده ۹۰-۶۰-۳۰-۰
درختان فضای سبزی چون چنار ۱۲۰-۹۰-۶۰-۳۰-۰
درخچها و درختان فضای سبزی کوتاه قامت ۹۰-۶۰-۳۰-۰
پارامترهای آزمایش خاک
| پارامتر | |
|---|---|
| ظرفیت تبادل آنیونی AEC | |
| EC | |
| اسید هیومیک | |
| درصد شن و سیلت و رس | |
| درصد اشباع SP | |
| درصد سدیم تبادلی ESP | |
| ظرفیت تبادل کاتیونی CEC | |
| غلظت اسیدسولفوریک | |
| گچ | |
| تخلخل | |
| جیوه | |
| آنالیز حلالیت | |
| کلاس بافت | |
| کبالت | |
| فسفات | |
| نیترات NO3 | |
| نیتریت NO2 | |
| سدیم | |
| SAR | |
| سولفات محلول | |
| منیزیم | |
| کلسیم | |
| فسفر | |
| مولیبدن | |
| سیلیس | |
| بر B | |
| گوگرد | |
| نقره | |
| باریم | |
| کادمیوم | |
| کروم | |
| نیکل | |
| سرب | |
| مس | |
| روی | |
| آهن | |
| پتاسیم | |
| ازت | |
| درصد رطوبت | |
| سولفیت SO3 | |
| کل مواد خنثی شونده-آهک TNV | |
| بی کربنات HCO3 | |
| کربنات CO3 | |
| دانه بندی | |
| کربن آلی OC | |
| مواد آلی OM | |
| pH | |
| آنالیز آنیون ها و کاتیون ها در خاک | |
| مجموع آزمایش خاک بدون عناصر میکرو | |
| آماده سازی خاک | |
| مجموع آزمایش خاک با عناصر میکرو |
